Borçlar hukuku, kişiler arası borç ilişkisinin kapsamını inceleyen ve düzenleyen hukuk alanıdır. Hukuk genel bağlamda özel ve kamu hukuku şeklinde ikiye ayrılır ve özel hukuk dallarından biri, borçlar hukukudur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında yapılan ve hazırlanan düzenlemelere göre haksız fiiller, sözleşme niteliği, borç olarak kabul etme ya da etmeme gibi durumların genel içeriğine değinilmiştir. Hukuk alanları arasındaki bir ilişki temelinde borç, borcu veren kişinin haklarını ön plana çıkaran uygulamaları yasada dikkate almaktadır. “Borç ilişkisi” ise, birtakım ilkeler doğrultusunda kurulur. Bunlar; irade özgürlüğü, dürüstlük, nispilik, kusurlu sorumluluk, karşılık olarak sıralanabilir. Bu ilkelerden borçlar hukukunun ana ilkesi olan irade özgürlüğü, borç ilişkisi kurulurken ve sözleşme yapılırken şahısların özgür iradelerine tanınan genel yetkidir.

Borç ilişkisi, iki ya da daha çok kişi arasında kurulabilmektedir. Bunlardan alacaklı olan taraf, borçlu kişiden belirli bir edimi isteme yetkisine sahiptir. Alacaklı taraf, borçludan belirli bir alacağı isteyebilmektedir. Dolayısıyla alacaklı, borç ve edim, borç ilişkisini düzenleyen üç unsurdur. Edim, yapılmış ve gerçekleştirilmiş davranışı, yani borçlunun borç ifasına sahip olduğunu gösterir. Edim konusunda üç ayrım söz konusudur. Bunlar; verme, yapma ya da yapmam hâli, olumlu ve olumsuz edimler ile ani, sürekli ve dönemsel edimlerdir. Dolayısıyla borç ilişkisi, belirli bir dönemi ya da sürekliliği olan borç olabilir. Bu nedenle sözleşme, borç ilişkisinin hukuksal niteliği için gereklidir. Alacak miktarı da borç sözleşmesinde düzenlenen ve hukuki geçerliliği olan kapsamla sınırlıdır.

Borçlar Hukukunun Konusu ve Önemi

Borç kapsamı ve konusu, kişiler arasındaki borç ve alacak ilişkisini ifade eder. Herhangi bir şeyin verilmesi, yapılması ya da yapılmaması, borç hukukunun konusunu oluşturur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’na göre, borç ilişkisinden doğan talep hakkının nispi bir hak olduğu ve borç ilişkisinin belirli bir sayıyla sınırlı tutulmadığı belirtilmiştir. Bununla birlikte borç ilişkisi, geçici bir sosyal ilişkidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’na göre borç ediminin oluşmasında temel ayırımlar üç kategoride düzenlenmiştir. Bunlar; sözleşmeden doğan borç ilişkileri (TBK m. 1-49), haksız fiilden doğan borç ilişkileri (TBK m. 49-78) ve sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkileridir (TBK m. 78-83). Borç konusu, niteliği gereği kira sözleşmesi gibi belirli bir konuda olabilir, ama bunun yanı sıra “eksik borçlar” şeklinde ifade edilen kumar ve bahisten doğan borçlardan, ahlaki ödevlerden doğan borçlardan, zamanaşımına uğrayan borçlardan ve evlenme simsarlığı sonucunda doğan ücretlerden de meydana gelebilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 524. maddesi, “evlenme simsarlığından doğan ücret hakkında dava açılamaz ve takip yapılamaz,” şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre borç ilişkisinin hukuki nitelik kazanması için kanun kapsamında o konunun yeri olmalı ve takip yapılabilirliği belirtilmelidir. Bu bağlamda borçlar hukuku, neyin borç olabileceğini veya olamayacağını düzenlemiş, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 83. maddesinden itibaren borç ilişkisinin hükümlerinden, borçların ve borç ilişkilerinin sona ermesinden, zamanaşımından ve borç ilişkilerinin özel durumlarından bahsetmiştir.

Borçlar hukuku ve önemi, borç ilişkisinin birçok şekilde kurulabilmesinden kaynaklanır. Günümüzün teknoloji sistemleri ve hızla gelişmekte olan internetten alışveriş olanakları, borç sözleşmesinde akıllı sözleşmelerin de önemli bir boyut yakaladığını göstermiştir. Bu sözleşmeler, blok zinciri teknolojisinde yaşanan gelişmelerin bir sonucudur. Elektronik ortamda yapılan sözleşmelerin niteliği, hukuksal kapsamı, özellikleri gibi birçok konuda bilgi sahibi olmak, sözleşmelerde yaşanabilecek sorunları azaltır. Bu amaçla danışmanlık hizmetlerinden faydalanmanın önemli olduğu belirtilebilir. Borçlar hukuku kapsamında bilgi sahibi olmak, sözleşme hazırlamak, haksız fiilleri öğrenmek, elektronik ortamda gerçekleştirilen akıllı sözleşmeler hakkında detaylı bilgi almak, borç sözleşmesinde alacaklı ve borçlu tarafın haklarını/edimlerini öğrenmek gibi birçok konuda, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’na göre bilgi almak için Kule Hukuk Bürosu’nu ziyaret edebilir, Avukat Behzat Küle’den danışmanlık alabilirsiniz.

Borçlar Hukuku Kapsamında Sunduğumuz Avukatlık Hizmetleri

Borçlar hukukuna göre sözleşme, iki ya da birden fazla taraflar arasında gerçekleştirilir. İrade özgürlüğü kapsamında, tarafların birbirlerine uygun şekilde rızaların beyan edilmesi sözleşmeyi tamamlayıcı unsurlardan biridir. Sözleşmenin borçlar hukukunda yer alması için ekonomik bir değerinin olması gerekir. Borç ilişkisinin kurulmasında bu ekonomik değer, hangi konudan kaynaklı bir borç ilişkisi olduğu gösterir. Örneğin kira sözleşmesi, borç ilişkisine dayanan bir sözleşme niteliğindedir. Alacaklı ve borçlu arasında kurulan sözleşme kapsamının borç ilişkisini başlatma ve sonlandırma durumu önemlidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda borcu sona erdiren durumlar, TBK m. 132-145 arasında düzenlenmiştir. Borcu sona erdiren konular hakkında bilgi sahibi olmak ve borç hukuku kapsamında danışmanlık almak için Kule Hukuk Bürosu’nu ziyaret edebilirsiniz. Bu konuda sunduğumuz avukatlık hizmetlerinden bazıları şöyle sıralanabilir:

• Borç sözleşmesinin hazırlanması ve bundan doğan sorumluluğa ilişkin davaların takip edilmesi,

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’na göre alacaklı-borçlu haklarının/edimlerinin belirtilmesi,

• Akıllı sözleşmelerin hazırlanması ve elektronik ortamda kurulan borç ilişkisinin niteliği hakkında sürecin kontrol edilmesi,

• Hizmet, satış, kira, eser, mal değişim-takas, ticari vekillik, havale, kredi, simsarlık, kefalet, sigorta, gibi sözleşmelerden doğan davaların yürütülmesi ve çözümlenmesi,

• Haksız fiilden doğan borçlara ilişkin davaların yürütülmesi.