Ceza hukuku, en önemli hukuk dallarından biridir; çünkü devletin adalet yaklaşımının bir göstergesidir. Bu hukuk dalının kapsamı gereği, cezai yaptırım gerektiren fiiller incelenir ve toplum düzeni sağlanır. Toplum düzenini sağlamadaki temel hedef, tehlikeleri ortadan kaldırmak ve hakların ihlali durumunda cezai yaptırımlarla birlikte bunu düzene koymayı sağlamaktır. Ceza kanunu da bu hedefleri baz alan uygulamaları düzenlemektedir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında ceza kanununun amacı, “Ceza kanununun amacı; kişi hak ve özgürlüklerini, kamu düzen ve güvenliğini, hukuk devletini, kamu sağlığını ve çevreyi, toplum barışını korumak, suç işlenmesini önlemektir. Kanunda, bu amacın gerçekleştirilmesi için ceza sorumluluğunun temel esasları ile suçlar, ceza ve güvenlik tedbirlerinin türleri düzenlenmiştir.” şeklinde belirtilmiştir. Suç oluşturan fiiller ise, ağır ceza yaptırımı olan hapis cezasına kadar, bireyin hayatını önemli düzeyde etkileyebilecek sonuçlara sahip uygulamalardan oluşmaktadır. Suç teşkil eden hususların ceza hukukunda incelemesi ise, iki ayrı şekilde gerçekleştirilir. Bunlar ise maddi ya da şekli anlamda ceza hukuku konularıdır. Maddi anlamda ceza hukuku, hangi eylemlerin suç olduğunu, suç için öngörülen yaptırımları ve bunlara ilişkin temel ilkeleri inceler. Maddi ceza hukuku, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu gereğince düzenlenen genel hükümlerden oluşur. Şekli ceza hukuku ise ceza hukuku muhakemesini düzenler. İnfaz hukuku, ceza muhakemesi sonucunda belirlenen yaptırımların nasıl infaz edileceğine ilişkin hususları düzenler. İnfaz hukuku da şekli ceza hukuku içerisinde kabul edilebilir.

Ceza Hukukunun Fonksiyonu, Kanunun Özellikleri ve Temel İlkeleri

Hukuk kurallarının temel amacı, toplum düzenini sağlamaktadır. Ceza hukuku da düzeni sağlamada öncelikli bir yere sahiptir. Dolayısıyla ceza hukukunun fonksiyonu, toplumun varlığını sürdürebilmeyi ve insanların haklarını korumayı amaçlar. Türk Ceza Kanunu kapsamı da suç ve yaptırım konularına ilişkin genel hükümleri düzenler. Kanunda m. 1-75 arasında “genel hükümler” işlenmiş, suçlar kapsamında geçerli olan ortak kurallara değinilmiştir. Kanunun 75. maddesinden sonra “özel hükümler” düzenlenmiştir. Kanun kapsamında ilk olarak temel ilkelerden bahsedilmiş, suçta ve cezada kanunilik ilkesi (m. 2) ile adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi (m. 3) işlenmiştir. Madde 2’ye göre, üç konu ele alınmıştır: “(1) Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. Kanunda yazılı cezalardan ve güvenlik tedbirlerinden başka bir ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunamaz. (2) İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz. (3) Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve ceza içeren hükümler, kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.” Madde 3’e göre ise hükmolunan hususlar şöyle belirtilmiştir: “(1) Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur. (2) Ceza Kanununun uygulamasında kişiler arasında ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, siyasal veya diğer fikir yahut düşünceleri, felsefi inanç, milli veya sosyal köken, doğum, ekonomik ve diğer toplumsal konumları yönünden ayrım yapılamaz ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınamaz.” Ceza kanunun ilkeleri açısından bir eylemin suç sayılabilmesi için kanunda öngörülmesi gerektiği belirtilmiştir. Güvenlik tedbirine ilişkin husus da bununla sınırlıdır. Adalet ve eşitlik ilkesine göre, suç ve ceza için herhangi bir ayrım bu konuda yapılmamıştır.

Ceza kanunu ve muhakemesi çerçevesinde ceza hukuku, genel ve özel olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Genel olarak; ilkeler, maddi ve manevi tanımlamalar ile suç ve ceza kavramları ele alınmaktadır. Özel olarak; suç ve ceza ilişkisi, ülke genelinde özelleştirilen ve kapsamlı olarak detaylandırılan hukuk dalı belirtilebilir. Ceza hukuku ile idare hukuku arasında da bir ilişki vardır. Ceza hukukunun hukuk disiplinleri arasında ya da diğer hukuk dallarıyla ilişkisi, suç oluşturan birçok fiilin yaşanmasından kaynaklıdır. Örneğin vergi gibi konuya ilişkin yaptırımlar, ceza hukuku konusunda ele alınabilir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, para cezalarının Türk Ceza Kanunu kapsamındaki uygulamasına değinmektedir. Dolayısıyla ceza hukukunun birçok konuyla bağlantılı ve diğer hukuk dallarıyla ilişkili olduğu görülmektedir. Bu tür davalarda deneyimli bir avukattan danışmanlık almak, sürecin daha başarılı şekilde yönetilmesi için gereklidir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve diğer ilişkili konular için detayları, Kule Hukuk Bürosu avukatı Behzat Küle’den alabilir, danışmanlık talebinde bulunabilirsiniz.

Ceza Hukuku Kapsamında Sunduğumuz Avukatlık Hizmetleri

Ceza davalarında sürecin daha iyi yönetilmesi için avukatlardan danışmanlık hizmetinin alınması önemlidir. Avukat, yasalara ve hukuk kurallarına aykırı davranışlar sonucunda gelişen davalara bakmaktadır. Müvekkilin bir avukatla ceza davalarındaki süreci takip etmesi önemlidir. Ceza davalarında süreç, dört aşamadan oluşur. Bu aşamalardan ilki olan soruşturma, suçun Cumhuriyet Savcılığı tarafından öğrenilmesi ve araştırılmasıyla başlar. Soruşturma sırasında yeterli ve makul şüphenin belirlenmesiyle birlikte kişi ya da kişiler hakkında iddianame hazırlanır ve mahkemeye gönderilir. Soruşturma kısmı, mahkemenin iddianameyi kabul etmesiyle birlikte sonlandırılır. Bir sonraki işlemler ise kovuşturma aşamasıdır. İddianamenin kabul edilmesiyle birlikte başlar ve hükmün kesinleşmesiyle sona erer. Bir sonraki aşama olan istinaf, kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından verilen nihai kararın tekrardan değerlendirilmesi amacıyla üst mahkemeye taşınmasına imkân tanıyan hukuki bir süreçtir. Ceza dava sürecindeki son aşama Yargıtay aşamasıdır. Mahkeme kararının yanı sıra istinaf inceleme sonucunu da değerlendirir. İstinaf mahkeme aldığı kararın uygun olmadığının düşünülmesi sonucunda başvurulan yüksek mahkeme aşaması, bu son aşamadır. Dolayısıyla ceza davalarındaki sürecin takip edilmesi, birçok işlemin takip edilmesi demektir. Kule Hukuk Bürosu’nu ziyaret ederek ceza hukuku için alabileceğiniz avukatlık hizmetlerimizden bazıları şöyle sıralanabilir:

• Şikâyet dilekçelerini hazırlama ve suç duyurusunda bulunma işlemleri,

• Savcılık tarafından verilen takipsizlik kararlarına itiraz işlemleri,

• Ceza davalarında hukuki danışmanlık işlemleri ve savunma,

• Ağır, sulh ve asli ceza mahkemelerinde görülen davalara ilişkin danışmanlık hizmeti,

• Hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesine ilişkin dava süreç takipleri.